Czytelnia

mgr Grzegorz Zawadzki

tel. 886 406 146
Umów się online

Termogeniki

Pod ogólnym pojęciem termogeników kryją się substancje chemiczne posiadające zdolność stymulowania procesu termogenezy, czyli wzmożonej produkcji ciepła przez organizm. Termogeniki silnie pobudzają pracę układu nerwowego, wzmagając tym samym wydzielanie  i aktywność hormonów odgrywających istotną rolę w pobudzaniu przemian tłuszczowych.

Wśród najpopularniejszych dozwolonych substancji o działaniu termogenicznym wymienia się kofeinę, katechiny zielonej herbaty, forskolinę z pokrzywy indyjskiej, synefrynę z gorzkiej pomarańczy, salicynę z wierzby białej, piperynę z pieprzu czarnego, aminokwas l-tyrozynę, karnitynę.Substancje o działaniu termogenicznym stymulują wytwarzanie hormonów (głównie noradrenaliny), które prowadzą do wzrostu specjalnego przekaźnika nerwowego określanego skrótową nazwą cAMP (cykliczny adenozynomonofosforan). Związek ten odpowiada za przenoszenie informacji zarówno wewnątrz komórek tłuszczowych jak również mięśniowych, odpowiadając za nieco odmienne reakcje. W obrębie komórek tłuszczowych cAMP intensywnie pobudza aktywność enzymów biorących udział w procesie rozpadu trójglicerydów (zgromadzonego tłuszczu), natomiast w komórkach mięśniowych działa podobnie do anabolicznych hormonów steroidowych, takich jak np. testosteron, gdzie odpowiada za proces anabolizmu. Termogeniki zwiększając poprzez mechanizm hormonalny poziom cAMP z jednej strony ułatwiają redukcję tłuszczu zapasowego, z drugiej przeciwdziałają ubytkom masy mięśniowej co jest niezwykle istotne w programach redukcji masy ciała.

 

Składnik termogeniczny Gdzie występuje i jak działa?
Kofeina Występuje w popularnych napojach takich jak kawa, herbata, napoje typu cola. Kofeina aktywnie blokuje działanie enzymu (fosfodiesterazy), który odpowiada za rozpad cAMP. W efekcie poziom tej substancji wewnątrz komórek tłuszczowych i mięśniowych utrzymuje się na wysokim pułapie, co sprzyja redukcji tłuszczu i ochronie tkanki mięśniowej. Jako ciekawostkę należy dodać, że odwrotnie do kofeiny działa hormon insulina, który zwiększa aktywność fosfodiesterazy i tym samym obniża poziom cAMP. Zatem spożywanie cukru, zwiększającego poziom insuliny może blokować spalanie tłuszczu. Kawa z cukrem i mlekiem (białko mleka dodatkowo unieaktywnia kofeinę) zatraca więc swoje właściwości odchudzające.
Synefryna Występuje w owocach cytrusowych. Odpowiada za wzrost wydzielania noradrenaliny – hormonu silnie pobudzającego rozpad tłuszczu.
Guarana Substancja otrzymywana z nasion lniany rosnącej w Amazonii. Pozyskuje się ją zarówno z roślin dziko rosnących, jak i uprawianych na specjalnych plantacjach. Jej działanie na redukcję tkanki tłuszczowej spowodowane jest głównie przez zawartą w niej kofeinę (p. działanie kofeiny). W guaranie kofeina wystepuje zarówno w postaci wolnej jak i w kompleksie z taniną.
Katechiny Ich najlepszym źródłem jest zielona herbata. Substancje te zaliczane są do grupy polifenoli. Pomagają utrzymać wysoki poziom noradrenaliny, gdyż blokują działanie enzymu COMT, który rozkłada noradrenalinę.
Forskolina Występuje w pokrzywie indyjskiej. Działa podobnie do hormonów kalorygennych, gdyż zwiększa poziom cAMP.
Salicyna Kluczowym źródłem tej substancji są wyciąg z wierzby, owoce jagodowe, maliny, śliwki, wiśnie, jabłka. Salicyna pozwala utrzymać podwyższony poziom cAMP, gdyż zmniejsza wydzielanie prostoglandyn (hormonów) dezaktywujących cAMP.
l-tyrozyna Jest aminokwasem występującym w produktach białkowych. Jest substancją wyjściową do produkcji hormonów kalorygennych: adrenaliny, noradrenaliny i tyroksyny. Adrenalina wpływa na produkcję cAMP w komórkach tłuszczowych w sposób analogiczny do noradrenaliny. Tyroksyna, z kolei przyspiesza reakcję wytwarzania cAMP zapoczątkowaną przez adrenalinę i noradrenalinę. Jednocześnie blokuje działanie enzymu fosfodiesterazy, podobnie jak kofeina
Piperyna To esktrakt pieprzu czarnego. W zakresie spalania tłuszczu działa najbardziej wszechstronnie spośród wszystkich wymienionych składników. Najważniejszym mechanizmem działania piperyny jest wpływ na utrzymywanie wysokiego poziomu cAMP w komórkach.

 

Suplementy o działaniu termogenicznym powinny być stosowane z rozwagą. Nie należy przekraczać dawek zalecanych przez producenta, chyba, że po uprzedniej konsultacji z lekarzem lub specjalistą do spraw żywienia. Termogeniki najlepiej przyjmować 2-krotnie w ciągu dnia: rano, po przebudzeniu oraz ok. 30-40 min przed treningiem. W dni wolne, druga dawka preparatu powinna przypadać na godziny popołudniowe. Nie należy spożywać suplementów termogenicznych o zbyt późnej porze, gdyż ich zażycie może spowodować trudności z zasypianiem.

Do stosowania tego typu środków istnieje wiele przeciwwskazań. Ich przyjmowanie wiąże się z pobudzeniem pracy układu nerwowego, co rzutuje na wzrost akcji serca i podwyższenie ciśnienia krwi. W przypadku osób ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, nieodpowiednie stosowanie tego typu środków może wywołać niebezpieczne komplikacje zdrowotne. Substancje termogeniczne przeciwwskazane są także dla osób chorujących na depresje oraz cierpiących na inne zaburzenia ze strony układu nerwowego.

Należy także pamiętać, że substancje termogeniczne mogą wchodzić w niepożądane reakcje z niektórymi substancjami farmakologicznymi. Przy jednoczesnym przyjmowaniu tego typu preparatów oraz leków stosowanych przy astmie oskrzelowej lub przewlekłym zapaleniu oskrzeli może dochodzić do bólu głowy, niepokoju, bezsenności, zaburzeń snu czy kołatania serca. Termogeniki mogą zmniejszać efektywność leków uspokajających (barbiturany, benzodiazepiny), a także potęgować działanie leków stymulujących układ nerwowy jak też zwiększać wrażliwość pacjentów na działanie preparatów naparstnicy. Inna z popularnych substancji termogenicznych – synefryna może zwiększać toksyczność działania niektórych leków, a także nasilać ryzyko wystąpienia działań ubocznych m.in. takich farmaceutyków, jak leki przeciwnadciśnieniowe, leki antydepresyjne. U osób wrażliwych synefryna może także wywoływać uczulenie na światło.

autor: dr Dariusz Szukała

źródło: fitdietetyk.pl

Karnityna

Wrze 11, 2014 Reduktory tłuszczu

W dawnej nomenklaturze karnityna była nazywana witaminą BT, gdyż uważano, że organizm nie posiada możliwości jej wytwarzania. Obecnie wiadomo, że u człowieka i innych ssaków ...

czytaj więcej

Chrom

Wrze 11, 2014 Reduktory tłuszczu

Chrom jest składnikiem mineralnym wchodzącym w skład budowy niskocząsteczkowego związku organicznego zwanego czynnikiem tolerancji glukozy, w skrócie GTF (Glucose Tolerance Factor). Zasadniczym działaniem GTF jest ...

czytaj więcej
POKAŻ